Tuesday, September 22, 2020

MÜNASİBƏT 9

TƏHQİR MƏRDİMƏZAR VƏ ACİZLƏRİN, TƏMKİN VƏ MƏNTİQ İSƏ LƏYAQƏTLİ İNSANLARIN ÖZÜNÜ İFADƏ FORMASIDIR

Ölkəmizin koronavirusla mübarizə apardığı çətin günlərdə təəssüflər olsun ki, ara-sıra bəzi şəxslərin tərəfindən bir millətə və bögənin sakinlərinə qarşı ksenofob, kobud təhqiredici və etikadan kənar yazılarının şahidi oluruq.

Bu “patriot” iddialı kor-koranə nasionalist və nasist düşüncəli insanlar, demokratik şəraitdə olan ölkəmizin söz azadlığından suistifadə edib sosial media üzərindən bir vətəndaş xalqın şərəfini alçaltmaq, hisslərinə toxunmaq məqsədi ilə təhqir və böhtan qarışıq ifadələrlə dolu yazılar paylaşırlar.

Belə vəziyyətdə onlarla vətəndaşı olduğumuz dövlət və təhqir olunan xalqımızın nümayəndəsi necə davranmalıdır?
Dövlətin müvafiq orqanları bir xalıqın milli mənəvi dəyərləri açıq-açığına təhqir edilərkən, həmin millətin nümayəndələrinin hissləri ilə oynadıldıqda, qəti şəkildə cinayət məsuliyyətinə cəlb etməli, təhqiramiz ifadələr işlədən kimliyindən, vəzifəsindən və şəxsiyyətindən aslı olmayaraq, ölkə qanunları çərçivəsində qanunla cəzalandırılmalıdırlar. Bu halın təkrarlanmaması üçün mütləq ölçü götürülməlidir.

Bir vətəndaş və xalqımızın bir nümayəndəsi olaraq mənə görə təhqirə təhqirlə cavab vermək, azacıq fərqli olsa da müəyyən qədər səhvi təkrarlamaq, vəziyyəti daha da gərginləşdirməkdən ibarətdir. Belə halda təhqiredici ifadələr işlədənə heç cür səhvini anlatmaq olmaz, həm də haqlı ikən haqsız duruma düşərək, öz milli keyfiyyətmizi isbat edə bilmərik. Bir də ki, belə nalayiq yazılar əgər müəyyən təxribat və məkirli planlar məqsədi ilə edilmiş olarsa, bu zaman düşmənin dəyirmanına su tökmüş olarıq.

Bildiyimiz kimi dinimiz də təhqirə yol verilməsinin əleyhinədir. Təhqir və böhtan aciz insanların işidir. Ağıllı, ləyaqətli, cəsarətli və qüdrətli insanlar təhqir və böhtana heç vaxt əl atmır, əksinə öz mövqelərini üslubuna uyğun şəkildə dəlillərlə ortaya qoyar, isbat etməyə çalışarlar.

Həzrət Məhəmməd Peyğəmbərimiz (s) buyurub: “Kişinin gözəlliyi dilinin gözəl dаnışmаsı ilədir.” İmаmımız həzrət Əli (ə) isə: “Dilin səni uzun müddətli zindаnа və həlаkətə sаlmаmışdаn qаbаq оnu zindаnа sаl. Çünki heç bir şey düz yоldаn çıхаn və cаvаb verməyə tələsən dil qədər uzun müddətli həbsə lаyiq deyildir.” deyə buyurubdur.

Nensi Uilyardın belə bir məsləhəti var: “Mərdimazarın əsas məqsədi qarşı tərəfin təmkinini pozmaqdır. Təmkini itirən şəxs isə artıq onun əlinə düşmüş olur”.
Bir də ki, hər kəsin sözünə görə də narahat olub onları gözümüzdə böyütməməliyik. Atalarımız demişkən “Öz anasını sevən, özgə anasını söyməz”. Ona görə də hər gizli profillərlə və ya şəxsiyyəti bilinməyənə də cavab vermək lazım deyil. Necə ki, Şarl Lui Monteskyo demişkən “Bəzən susmaq, deyilən bir çox sözdən daha çoxunu ifadə edər.” Burada Mövlananın türkcə məşhur sözü də yada düşür: Suskunluğum asaletimdendir. Her lafa verilecek bir cevabım var. Lakin bir lafa bakarım laf mı diye. Bir de söyleyene bakarım adam mı diye?”

Sonda onu demək istərdim ki, çoxmillətli və çoxdinli rəngarəng ölkəmizin hər bir güşəsi bizim vətənimizn bir parçasıdır. Bu vətən də dinindən, millətindən və irqindən aslı olmayaraq bütün biz vətəndaşların anasıdır. Bu günə qədər necə ki, əziz gürcü xalqı ilə birgə azərbaycanlı vətəndaşlar da bu vətəni sevmiş, keşiyində durmuş, onun rifahı, inkişafı və çiçəklənməsi uğrunda çalışmışlar, bundan sonra da belə davam edəcəklər. Nalayiq sözlər yazıb münasibətləri pozmağı düşünən insanlar da bilsinlər ki, onların sözləri yalnız özlərinə nifrət qazanmaqdan başqa bir işə yaramayacaq. Heç kəs millətlər arasında olan tarixi dostluğa xələl gətirə bilməyəcəkdir.

Hacı Ramin İgidov,
Gürcüstan Müsəlmanlar İdarəsinin şeyxi

TƏQVİM HAQDA SORUŞULAN SUALLARA CAVAB:
_______________________________________________

NƏDƏN İMSAK (SƏHUR) VƏ SÜBH AZANI AYRI VERİLİR? BİR HALDA Kİ, İMSAK (ORUC OLMAQ) ELƏ SÜBH AZANINDAN BAŞLANILMIRMI?

Əziz müsəlmanlar. Neçə illərdir ki paylaşdığımız təqvidmə İMSAK və SÜBH AZANInın fərqli verilməsi ayrı-ayrı Geofizik mərkəzlərinin fərqli təqdim etdiyi azan vaxtlarına görədir. Hansının daha düzgün olduğu bizə tam dəqiqliklə müəyyən olmadığından orucumuzun və həm də namazımızın vaxtında düzgün əda olunması üçün ehtiyat edərək ikisinə də əməl edirik. (Bu vəziyyətdə olub əlacsızlıqdan belə əməl edən qonşu Azərbaycan kimi başqa ölkələr də var.)
_______________________________________________

MƏĞRİB AZANINDA DA EHTİYAT ETMƏLİYİKMİ?

MƏĞRİB – axşam azanına gəlincə isə, verilmiş təqvimin aşağısında qeyd olunduğu kimi bir neçə dəqiqə (təq.5 dəqiqə) ehtiyat etməniz təkidlə məsləhət görülür.
_______________________________________________

QEYD edək, təqvim Tbilisi üfüqü ilədir. Paytaxtdan məsafə baxımından daha uzaq yerlərdə olan Kaxeti bölgəsi (laqodexi, Saqareco rayonları) imsak və sübh namazı üçün daha 5 dəqiqə öncəyə görə əməl etməlidirlər.

Bir sözlə:
İMSAKa qədər yeyib içə bilərik.
SÜBH AZANI yazılan vaxt namazımızı qılırıq.
AXŞAM azanına yəni İFTARA da 5 dəqiqə ehtiyat edib orucumuzu açır, namazımızı qılırıq.

ALLLAH ORUC VƏ NAMAZ, DUA, XEYİRXAH ƏMƏL VƏ BÜTÜN İBADƏTLƏRİNİZİ QƏBUL ETSİN. AMİN!

SAĞ ƏL VERDİYİNİ SOL ƏL BİLMƏSİN, YA BİLSİN?

Son zamanlar bölgəmizdə məlum karantin vəziyyətindən dolayı rayon rəhbərlikləri ilə birgə ehtiyaclı ailələrə müəyyən miqdarda yaxşılıq edən həmvətənlərimizlə rastlaşırıq. Bu vəziyyəti görüncə sevinir, xalqımızla qürur hissi keçiririk. Ara-sıra yardımların sosisal şəbəkələrdə paylaşımlarına görə bəzilərinin mənfi fikirli rəylərinə rastlaşdığım üçün, bu məsələyə öz münasibətimi bildirməyi düşünüb aşağıdakı bir neçə sualı cavablandırmağa çalışdım.

ƏL TUTMAQ AŞKARMI, YOXSA GİZLİNMİ OLMALI?
İslam şəriətində imkanımıza görə mal varlığımızdan bir növ dini vergi hesab olunan “Xums” və “Zəkat” ödəməyimiz vacib olaraq əmr olunub. Dinimizə görə bu vacib əməlin açıq-aşkar olması tövsiyə olunur. İmam Baqir (ə) buyurur: “Vacib zəkatı aşkarda, müstəhəb olan zəkatı isə gizlində təqdim edin”.
Çünki bu vacib zəkatlar hər bir kəsə aid olduğundan, Ramazanda tutulan vacib oruc kimi bu halda riya olma ehtimalı olduqca azdır. Vacib zəkatın belə açıqca verilməsi, “O da zəkatını verməyib”,- deyənlərin töhmətindən qurtarır, eyni zamanda başqalarına da müsbət örnək olur.

Ancaq “Sədəqə” kimi qeyri-vacib ehsan və yaxşılıqların könül işi olmasına görə, gizlində yerinə yetirilməsi tövsiyə olunub. Çünki:

  1. Sədəqə verən riya, minnət, xüdbinlik və s. xoşagəlməz xislət və iddialara malik olmasın,- deyə;
  2. Ətrafdakı insanlar, halından dəqiq agah olmayan kasıbın sədəqəni “elə-belə, ehtiyacsız” olduğu halda aldığını zənn edərək onun haqqında sui-zənnə düşməmələri üçün. Həm də belə halda həmin ehtiyaclı yoxsulu pisləyib, onun qeybəti edilməsin,- deyə;
  3. Hədislərdə, “Verən əl, alan əldən üstündür”- buyurulur. Sədəqə aşkara veriləndə kasıb zillətə düşə, utana, könül qırıqlığı yaşaya bilər. Buna görə də ehtiyaclı insan alçalmasın deyə.

ƏL TUTMAQ NƏ ZAMAN AÇIQ VƏ NƏ ZAMAN GİZLİ OLA BİLƏR?
Dinimizə görə hər bir xeyir iş Sədəqə-Yaxşılıq hesab oluna bilər. Hətta əgər insanların yolunun gediş-gəlişinə maneçilik yaradan bir daşı kənarlaşdırmaq, insanlara bir elm və bilgi vermək də, sədəqə, yəni yaxşılıq hesabındandır.

Həzrət Peyğəmbərimiz (s) fəqir və yoxsullara yardım etmək müəyyən günahların bağışlanmasına və bəlaların uzaq olmasına səbəb olduğunu da bildiribdir.
Ancaq, edilən yaxşılıq mütləq gizlinmi olmalı? Aşkar da ola bilərmi? Sualına gəlincə qeyd edək ki, minnət və xüdbinlik kimi günaha bulaşmadan edilən bütün “əl tutma”lar və yaxşılıqlar istər aşkarda olsun, istərsə də gizlində, özlüyündə pis əməl ola bilməz. Kimsənin də buna bu tərzdə yanaşması yolverilməzdir. Sadəcə, birinin Allah yanında mükafatı digərindən üstün olduğunu bilən bircə Adil Allahdır. Bu məqamda tək insanların razılığı ilə birgə, Allahın razılığı da qazınılmış olunur.

Allah Təala bu haqda buyurur: “Əgər (müstəhəb olan) sədəqələri aşkar etsəniz o, yaxşı bir işdir və əgər onu yoxsullara gizli şəkildə versəniz bu, sizin üçün daha yaxşıdır və (Allah) günahlarınızdan təmizləyər. Allah əməllərinizdən xəbərdardır”. (“Bəqərə” 271).
Bir də unutmayaq ki, dinimizə görə əməllər məqsəd və niyyətlərə bağlıdır. Necə ki, Peyğəmbərimiz (s) “Əməllər niyyətlərə bağlıdır” deyə buyurur. Hər kəsin yaxşı və saleh əməlinin Allah yanında daha da dəyərli edən hansı niyyətlə əməlini icra etməsinə bağlıdır.

Qurani-Kərim bizə buyurur ki, sədəqənin dəyərinə pis məqsəd və əməllə kölgə salmayın. “Ey iman gətirənlər, sədəqələrinizi malını riyakarlıq və camaata göstərmək məqsədi ilə xərcləyən və Allaha və axirət gününə imanı olmayan şəxs kimi minnət qoymaq və əziyyət verməklə puça çıxarmayın”. (“Bəqərə” 264).
Allah özümüzə edilən bütün ehsanları və yaxşılıqları ali dərəcədə qəbul etsin, bu işdə zəhmət çəkənlərdən razı olsun. Özümüzə edilən dedim, çünki Allah özü buyurur: “Yaxşılıq etsəniz, özünüzə yaxşılıq etmiş, pislik etsəniz öz əleyhinizə etmiş olursunuz... (“isra”, 7).

Böyüklərimiz tövsiyə edir ki, yaxşılıq edənlərə gözəl şəkildə əməlini izah edin, xeyir işlərə daha da həvəsləndirin. Çalışaq ki, rişğənd və yersiz qınamaqla əsla xeyir işin qarşısının alınmasına bais olmayaq. Mümkün qədər bu günkü məqamda, dar ayaqda xeyir işləri xəbər kimi paylaşmaqla, cəmiyyətimizdə bir əhval-ruhiyyə yaratmaqla yanaşı, hədiyyə paylaşımlarında qəbul edən yaxınlarımızın şəkilini açıq çəkməkdən özümüzü uzaq tutaq. Ümumi iş prosesindən müəyyən fotokadrlar sadəcə xeyirxahlığın təbliği məqsədilə məqbul sayıla bilər. Bu həm də onların xəcalət çəkməsinə, utanıb-həyacanlanmasına səbəb olmaz. Bu halda bəndəyə də, inşallah ki Allaha da xoş gələr.

Sonda onu da qeyd edim ki, bəzi hallarda məqsədli şəkildə sədəqəni ictimaiyyətə aşkar edib onu sərt tənqid edənlər sırasında imkanlı simiclər də az olmur. Şübhəsiz Allah hər kəsin niyyətinə görə əməlinin qarşılığını verəcəkdir. Quran-Kərimdə oxuduğumuz kimi: “Zərrə qədər yaxşılıq edən əvəzini alacaqdır. Zərrə qədər pislik edən də qarşılığını alacaqdır” (“Zəlzələ, 7-8)

Ramin İgidov

Bu gün keçirilən mətbuat konfransından məqsəd son zamanlar David Qarace məbədi - Keşişdağ manastrı haqqına yaranmış vəzityyətə və edilən məsuliyyətsiz çıxışlara münasibət bildirmək olub.